Skip to content Skip to left sidebar Skip to right sidebar Skip to footer

Zaandijk Monument!

Tussen provinciaal monument Gemaal ’t Leven ‘in de noord’ en het gemeentelijk monument v/h Drukkerij P.J. Oud aan het Zaagselpad in het uiterste zuiden van ons dorp vind je tal van andere historische panden (en bezienswaardigheden) met een monumentale status, zo’n 40 in getal. Dit jaar zijn daar twee monumenten aan toegevoegd.

Wethouder Monumenten en Erfgoed, Natasja Groothuismink zegt in het persbericht van Zaanstad:
“De geschiedenis van de Zaanstreek is zo rijk en bijzonder. Daar moeten we trots op zijn en goed voor zorgen. Door gebouwen aan te wijzen als monument, beschermen we deze gebouwen voor de toekomst. Ook kunnen we eigenaren van monumenten financieel en met advies ondersteunen bij bijvoorbeeld restauratie van hun monument.”

Zaandijk is dus twee monumentale panden rijker en wel een 19e eeuwse ‘kantoorvilla’ aan de Lagedijk en een arbeidershuisje aan de Guisweg uit begin 18e eeuw. 

De ‘kantoorvilla’ aan de Lagedijk 33

Verzekeringsmaatschappij Koning & Boeke betrok dit pand in 1896. Het bedrijf werd in 1979 overgenomen door verzekeringsbedrijf Stad Rotterdam dat later verder ging als Fortis ASR. Na het vertrek van Fortis kwam notariskantoor A. Moesker in het pand en tot voor kort hield Actus Notarissen er kantoor.

 “Het pand heeft architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een 19e eeuwse, vrijstaande kantoorvilla in eclectische bouwstijl die met name in de voorgevel tot uitdrukking komt naar ontwerp van het bekende Zaanse architectenduo J. en D. Eilmann.
Het pand heeft cultuurhistorische waarde als onderdeel van de bewoningsgeschiedenis van Zaandijk en de Lagedijk. De kantoorvilla voor de Zaanse verzekeringsmaatschappij die werd opgericht en bestuurd door Zaanse notabelen, maakt deel uit van de economische geschiedenis van de Zaanstreek, die met name in de 18e en 19e eeuw een bloeiperiode kende. De gemetselde gevels met decoraties en de houten dakconstructie evenals diverse interieuronderdelen zijn nog gaaf.”

Het arbeidershuisje aan de Guisweg 41

In schril contrast met de weelderige eclectische kantoorvilla staat aan de Guisweg een 400 jaar oud (!) houten arbeidershuisje, met ‘goedjaars-zij-end’ (links van de voordeur).
Het ‘Zaanse Schans-waardige’ huisje is buitengewoon goed geconserveerd. Op een binnenwand is een molenpanorama aangebracht. Hierop is vermoedelijk geschilderd het historische uitzicht vanuit het huisje op molens De Valk,  De Keizer en De Witteveer. Bij veel Zaandijkers is het pand vooral bekend als Bloemenhuis ‘Riejo’ van (pandeigenaar) Rien Luttikhuizen. Achter het huisje bevindt zich een (niet monumentale) bedrijfsruimte.

“Het huisje is één van de weinige nog aanwezige getuigen van de geschiedenis van dit deel van Zaandijk. Het pand is van hoge cultuur-  en bouwhistorische waarde vanwege de onderdelen die iets vertellen over de wijze van bouwen en wonen in een eenvoudig houten woning in Zaandijk aan het begin van de 18e eeuw.
Het pand is één van de weinig nog bestaande oorspronkelijke houten panden die vanaf de 17e eeuw aan het Guispad werden gebouwd. Het pand is hiermee een belangrijk restant van de lange ontwikkelingsgeschiedenis van het Kerckpadt, het Guispad en vandaag de dag de Guisweg als één van de oudste verbindingsroutes over land in de Zaanstreek.”

(Bron: De Orkaan)

Nieuwsgierig naar alle monumenten in Zaandijk? Maak eens een wandeling of fietstocht langs al het moois in ons dorp met behulp van ZaanAtlas of gebruik de gids van de Historische Vereniging Koog-Zaandijk, die te koop is bij onder meer Staphorsius-Guisweg, De Spar-Guisweg en Chocolaterie De Cacaoboom-Lagedijk.